„Ludzi jak maku” – to już niestety nieaktualne powiedzenie…

„Ludzi jak maku” – to już niestety nieaktualne powiedzenie…

Mak polny, był jeszcze stosunkowo do niedawna pospolitym chwastem zbożowym. Czasem pola były całe czerwone od jego kwiatów. …dziś stał się rzadki. Powszechne stosowanie herbicydów spowodowało, że takie widoki należą już do rzadkości. A mak polny był cenną rośliną leczniczą i kulinarną. Warto wrócić do jego stosowania, bo może wspomóc zdrowie i „zadowalać podniebienie”. Nie każdy może uprawiać rośliny w ogrodzie, ale w sklepach można kupić gotowe zioła. A warto, gdyż mak polny ma właściwości m.in. przeciwnowotworowe.

Kwiat maku polnego (Flores Rhoeados) stosowany jest tradycyjnie jako łagodny środek przeciwbólowy i uspokajający. Podobno mak polny (w przeciwieństwie do spokrewnionego maku lekarskiego) nie uzależnia. Kwiaty działają również wykrztuśnie. Napary z nich  przyjmuje się przy kaszlu, przeziębieniach i bezsenności. Kwiaty są również stosowane jako jedno z ziół przydatne do leczenia żółtaczki. Maja też wspomagać prawidłowy przebieg miesiączki, a w kosmetyce, ze względu na zawartość śluzów, stosuje się je jako środek zmiękczający.

Odradzam stosowania tej rośliny u dzieci. Są one bardziej wrażliwe na substancje czynne zawarte w surowcu. Osoby obsługujące maszyny i prowadzące pojazdy mechaniczne też powinny stosować go z ostrożnością, bo może opóźniać zdolność reakcji.

CIEKAWOSTKA

…kojarzy się nam „na wesoło”, ale czy wiecie, że jest pyszny?

Nasiona maku polnego mogą być wykorzystywane identycznie jak zwykły spożywczych mak. Smakują jednak lepiej niż ten ostatni – mają bardziej „orzechowy” armat. Obfitują też w wartościowy, zdrowy olej jadalny, który można wytłaczać. Jadalne są także młode liście, zbierane wczesną wiosną. Można je gotować jak szpinak lub stosować jako dodatek do surówek. Jest to jedno z pierwszych, dostępnych, przedwiosennych warzyw. Nie należy spożywać liści, gdy rośliny już kwitną. Płatki kwiatów wykorzystuje się do wyrobu barwnika spożywczego, np. nadającego przepiękną barwę winom i nalewkom. Robi się z nich także pyszne syropy i lody…

 „Czerwony sorbet z kwiatów maku polnego”

Składniki: 2 opakowania MAK POLNY KWIAT - 25g - Natura Wita, 1 l wody, 500 g cukru, sok z kilku cytryn (do smaku), białka z 4 jaj, szczypta soli

Sposób przygotowania: Płatki maku zagotować w wodzie i pozostawić na wolnym ogniu na 15 minut. Dodać sok z cytryny, sól i rozpuścić cukier. Wywar odcedzić od płatków i schłodzić. Schować go do lodówki na godzinę, a w tym czasie ubić pianę z białek jaj. Zmieszać ubite białka z zimnym syropem, przełożyć do miseczek, w których sorbet będzie podawany, i schować do zamrażarki na 2 godziny.

dr Wojciech M. Szymański

Ważniejsza literatura:

Mowszowicz J. 1970. Botaniczne zestawienie naczyniowych roślin jadalnych, dziko rosnących w kraju. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Seria II. 36: 3–22.

Picchi G., Pieroni A. 2005. Atlante Dei Prodotti tipici leerbe Instor – Instituto Nazionale di

Socjologia Rurale. AGRA editrice, Rzym.

Szymański W.M. 2007. Wydajność zbioru dzikich roślin jadalnych Polski. Praca magisterska, kierunek Biologia, Uniwersytet w Białymstoku.

Szymański W.M., Ziółkowska I. 2023. W 80 „chwastów” dookoła Polski, czyli podróż w poszukiwaniu zapomnianych smaków, leków i kosmetyków. Bookplan.

Szymański W. M., Ziółkowska I., Hałatkiewicz T.  2019. Rośliny lecznicze i użytkowe Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych, czyli przyjemność w zbieraniu i odkrywaniu ziół. Kazimierska Agencja Drukarska.